Бүгінде Қазақстандағы кітапханалар жаңа даму кезеңіне аяқ басты. Келушілер санының артуы, оқырмандар қатарының көбеюі және кітапқа деген сұраныстың жоғары болуы қоғамда оқу мәдениетіне деген ықыластың күшейгенін көрсетеді. Мемлекет басшысы кітап оқу мәдениетін дамытуға айрықша мән беріп отыр. Президент кітаптың зияткер, ойлы әрі прогрессивті ұлт қалыптастырудағы рөлі ерекше екенін бірнеше рет атап өткен болатын.
Қазіргі уақытта кітапханалар еліміздегі ең көп баратын мәдениет мекемелерінің қатарында. Соңғы деректер бойынша кітапханаларға келушілер саны 57 миллионға жетті. Пайдаланушылар қатары 5,3 миллионнан 5,5 миллион адамға дейін көбейді. Ал оқырмандарға берілген кітап көлемі 85,7 миллионнан 88,9 миллион данаға ұлғайды. Бұл көрсеткіштер қоғамда кітапқа деген қызығушылықтың сақталып қана қоймай, тұрақты түрде артып отырғанын айғақтайды.
Кітапханаларды әсіресе 17 мен 25 жас аралығындағы жастар белсенді пайдаланады. Көркем әдебиетке, қазақ классикасына, тарих, этнография, психология, жаңа технологиялар және ғылыми-көпшілік бағыттағы басылымдарға сұраныс жоғары. Соңғы бір жылдың өзінде балалар әдебиетіне қызығушылық 75 пайызға өсті. Ал қазақ классикасы мен қазақ тіліне аударылған шетел әдебиетіне деген сұраныс 50 пайызға артты.
Дәстүрлі қызмет түрлерімен қатар цифрлық кітапхана сервистері де қарқынды дамуда. Кітапханалар автоматтандырылған жүйелерге көшіп, электронды каталогтарын кеңейтуде. Жасанды интеллектке негізделген шешімдер енгізіліп, кітап қорына қашықтан қол жеткізу мүмкіндігі арта түсті. Электронды кітапхана ресурстарын пайдаланушылар саны 30 пайызға өсіп, 718 мың адамға жетті. Жалпы кейінгі 5 жылда онлайн оқырмандар саны 4 миллионнан асты, ал электронды форматтағы кітаптарды қарау көрсеткіші 9 миллионнан жоғары болды.
Бүгінде кітапханалар әр буын өкілін тоғыстыратын рухани және танымдық ортаға айналды. Мұнда мәдени-ағартушылық іс-шаралар, авторлармен кездесулер, кітап көрмелері, білім беру жобалары мен зияткерлік клубтар тұрақты түрде ұйымдастырылады. 2025 жылы еліміздің кітапханаларында 250 мыңнан астам іс-шара өтті.
Сонымен қатар елімізде кітапханалар салу және оларды жаңғырту жұмыстары жалғасып жатыр. Астана, Алматы және Қызылорда қалаларында жаңа Президент кітапханаларын салу жоспарланған. Бүгінге дейін қалалық және ауылдық 36 кітапхана жаңғыртылды. 2026 жылы тағы 30 кітапхананы жаңарту көзделіп отыр.
ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігінің баспасөз қызметі