Денсаулық сақтау жүйесімен күн сайын болмаса да, бетпе-бет келмейтін адам жоқ шығар. «Ауырып ем іздегенше, ауырмайтын жол ізде» дегенмен, денсаулықтың сыр беретін сәті жиі. Ал ай сайынғы міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) жүйесіне төлеп отырған жарнаңыздың пайдалы болуы сізді де ойландыратыны анық. Ал кейде тіпті, тегін медициналық қызметпен қоса, дәрі-дәрмекке де қол жеткізуге болады. Бұл тұрғыда өзіңіздің қандай құқықтарыңыз бар? Біз соған тоқталайық.

 Сөз басында айтып кетейік, денсаулық сақтау саласында ТМККК және МӘМС атты екі жүйе бар. Әдепкісі, тегін медициналық көмектің кепілдендірілген көлемі. Бұл жүйе бойынша көмек барлық азаматтарға, жарна төлеген-төлемегеніне қарамастан көрсетіледі. Ал МӘМС – жарна төлейтін азаматтарға (жұмысшылар, жұмыс берушілер, жеке кәсіпкерлер, өзін-өзі жұмыспен қамтығандар, сондай-ақ жеңілдікті санаттар үшін мемлекет төлейтіндер) арналған кеңейтілген медициналық қызметтер пакеті.

Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) жүйесіне жарна төлейтін Қазақстанның әрбір тұрғыны заңнамаға сәйкес тегін медициналық көмекті толық көлемде алуға құқылы. Бұл көмекке бейінді дәрігерлердің кеңесі, диагностика, емдеу, сондай-ақ МӘМС пакетіне кіретін тегін дәрі-дәрмектер кіреді.

Бұл – емдеуші дәрігердің жолдамасы бойынша көрсетілетін консультациялар, талдаулар, диагностикалық тексерулер, стационарлық ем, оңалту және басқа да қызметтер.

Егер дәрігер сізге МӘМС тізіміне кіретін препаратты тағайындаса, сіз оны медициналық ұйым жанындағы дәріханадан немесе емхана арқылы тегін алуға құқылысыз.

Әлбетте, қызмет көрсетуден бас тарту, тегін дәрі-дәрмек берілмеу жағдайлары кезігері кәдік. Мұндай жағдайда сіз не істейсіз? Егер емханада немесе ауруханада тегін қызметтен немесе дәрі-дәрмектен бас тарту жағдайына тап болсаңыз, сіздің ең бірінші қадамыңыз – медициналық қызметкерден неге қызмет немесе дәрі берілмегенін ресми түрде түсіндіріп беруін сұраңыз және бұл жағдайды емханада тіркеуді талап етіңіз.

Ал келесі қадам бойынша Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорына хабарласқаныңыз дұрыс. Тіпті болмаса, Қызылорда облысы бойынша аймақтық филиалына жүгініп, мәселеңізді түсіндіріп, сауалыңызға жауап ала аласыз.

Тағы басқа жағдайларда, МӘМС бойынша бірыңғай байланыс орталығы: 1414 – Қазақстан бойынша тәулік бойы, тегін. Ал МӘМС қорының ресми сайты: msqory.kz – осы сайт арқылы өтініш немесе шағым қалдыруға болады. Сонымен қатар, Qoldau 24/7 мобильді қосымшасы арқылы: сақтандыру мәртебеңізді тексеріп, мәселе бойынша өтініш жолдап;
өтініштің тіркеу нөмірін алу мүмкіндігі бар.

Telegram-бот: @SaqtandyryBot «Қорға өтініш жіберу» командасы арқылы мәселенің мәнін, өңір мен медициналық ұйымды көрсете отырып шағым жолдай аласыз.

Өз құқыңызды білу неліктен маңызды? Зайырлы мемлекетте өмір сүретіндіктен еліміздің әрбір азаматы өзінің құқығы мен міндеті туралы білуі керек. Ал бұл ретте біз сіз заң бойынша қызметтерге қол жеткізіп, дәрі-дәрмектерді тегін ала алатыныңыз туралы айтып отырмыз.

МӘМС – бұл сіздің денсаулығыңызды қорғауға арналған жүйе. Сіз оған жарна төлейсіз, демек, оның барлық мүмкіндіктерін пайдалануға құқылысыз. Өз құқықтарыңызды нақтылап сұраудан, сұрақ қоюдан және қажет болған жағдайда Қорға жүгінуден ұялмаңыз. Сіз төлеген төлем қайырымдылық емес, денсаулығыңызды сақтауға, емделуге жасалатын төлем екенін естен шығармағаныңыз абзал.

Жасыратыны жоқ, кейбір жағдайларда талдауларды өз есебінен тапсыруға мәжбүрлейді, дәрі-дәрмекті өздері сатып алуға ұсыныс жасайды, себепсіз қызмет көрсетуден бас тартады. Бұл – әдейі, қасақана жасалған іс емес, мұндай мәселелер пациенттердің өз құқықтарын білмеуінен және сұрақ қоймауынан туындайды.

Әрбір азаматтың мынадай құқықтары бар:

• қызметтің немесе дәрінің ТМККК немесе МӘМС пакетіне кіретінін нақтылау;
• бас тарту себебі туралы жазбаша түсініктеме талап ету;
• емхана меңгерушісіне жүгіну;
• Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорына шағым беру.

Тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйінін айтсақ, сіздің құқыңызды білу денсаулығыңызды қорғауға апаратын төте жол. Сіз өзіңіздің құқыңызды білу арқылы жұмысыңызды жеңілдетесіз, әрі денсаулығыңызды түзетудің заңды жолымен жүресіз. Емханаларда сұрақ қоюдан, ақпаратты нақтылаудан және сізге тиесілі қызметтерді талап етуден қорықпаңыз. Ол – сіздің құқыңыз.

Мадина ТУЛЕПОВА,
«Бастамаларлы қолдау» қоғамдық бірлестігінің төрағасы