Расымен, әлеуметтік желіде дін тақырыбы айтылып жатса, елде ғұлама да, данышпан да көп пе деп қаласың. Өйткені, іші пысқанның барлығы айта беретін тақырыпқа айналды. Тіпті дін мен дәстүрдің ара жігін ажыратушылар да пайда болды. Мұндайда қайтпек керек?! Бұл дерттің дауасын қайдан табамыз? Қызылорда облысы дін істері басқармасы «Дін мәселелерін зерттеу орталығының» аға маманы, теолог Бақберген Сәрсенбайұлымен осы бағытта сұқбаттасқан едік.
– Бақберген Сәрсенбайұлы, дін бағытындағы бүгінгі қауіп-қатерге тоқталып өтсеңіз. Қай жерден қателестік?
– Дін саласы өте нәзік тақырыптарды қамтиды. Бұл бағыттағы мәселелердің басым көпшілігі – арнайы маманға жүгінбеуден болып жатыр. Мәселен, тісі ауырған адам ЛОР дәрігерге немесе травмотологқа бармайды ғой. Ол саналы түрде тіс дәрігеріне қаралады. Дәл сол тәрізді әр саланың мәселесін сол саланың маманымен шешеді. Ал дін тақырыбына келгенде осы заңдылық бұзыла береді. Жастардың көбі туындаған сауалдарын ажауапты интернеттен, ашық дереккөзден іздейді. Ал интернетте қарап отырсаңыз, бәрі ғұлама іспетті. Мәһр, төрт әйел алу тәрізді тақырыптарға қоғам болып, жабылып пікір білдіріп жатады. Арнайы діни сауаты жоқтар осылай белсеніп кірісіп кетеді. Біреуден естіп алғанын, өмірінде жаттап алған бір хадисті ауық-ауық айта беретіндер көп. «Дінді түлкіден үйренсең, тауық ұрлауды сауап деп білесің» деген бар. Бұл бағыттағы болып жатқан келеңсіздіктердің барлығының түбінде бір-ақ мәселе бар. Ол дін туралы арнайы теологтан білмеуден туындайды. Мұның салдары ауыр. Ең алдымен, ел бірлігіне сызат түсіреді. Бір имам, бір құбыла, бір Мекке, бір Құдай, бір ұлт. Біріктіретін нәрсе, міне – осы.
– Ел бірлігіне тікелей әсер ететіні анық. Бірақ оны арнайы мақсат еткендер білдірмей, жанама әсер арқылы ықпал ететін болар…
– Иә, олардың басты әдісі қазір ұлт пен дінді бір-біріне қарсы қоюда болып тұр. Сол ел бірлігіне сызат түсіруді мақсат еткендердің бірінші сұрағы «қазақсың ба, әлде мұсылмансың ба?» деген сұрақ. Бұл – провакациялық сұрақ. Бір адам бір мезетте қазақ та, мұсылман да бола алады. Өйткені, бірі – ұлт, екіншісі – дін. Мұндай сұрақ болмайды. Адам қазақ бола тұра мұсылман бола алады. Олар біздің ұлттық құндылықтарымызды теріске шақырып, ұлтты діннен ажыратқысы келеді. Дін мен дәстүр – ықылым заманнан бір-бірінен ажырамаған ұғым. Біздің қазақтың даналығы да сонда жатыр.
Діни ұйымдардың мақсатында екі-ақ нәрсе бар. Біріншісі – байлық, екіншісі – билік. Бұл – әлемдік деңгейдегі мәселе. Олардың құрамына еніп кеткендер ұлтты керек қылмай кетті. Бұл жердегі үлкен саясат – ұлтты жойып, өздерінің билігін орнату. Яғни, Ислам мемлекетін құру. Дәлірек айтсақ, ислам мемлекетін құрамын деп жүргендердің өзі оған іштей дайын емес.
Біз – зайырлы мемлекетпіз. Мәселен, ислам дініндегі жазаларды алып қарайық. Олардың көпшілігі қазақтың «Жеті жарғысында» да бар. Мен осы тақырыпты зерттеп қарағанда салт-дәстүрге қарай да бағыт бұрдым. Сонда байқадым, біздің ата-бабамыздан мирас боп келе жатқан салт-дәстүр ислам дінімен біте қайнасып жатыр. Оларды бір-бірінен ажыратуға мүлдем болмайды, олар бір-бірін толықтырып жатыр.
– Иә, түрлі амалға көшіп, ұлттық аспабымыз домбыраны харам дегендер де шықты ғой…
– Дінде музыка туралы нақты айтылмаған. Бірақ оны жат ағымның идеологтары діндегі қияс деген нәрсені жанамалап алады. Бір үкімді жанамалап алады. Құранда нақты музыка, домбыра деп нақты айтылмаған. Құранның өзі әуезді болып келеді. Пайғамбар дауысы керемет адамға сен оқы деп ұсыныс айтқан. Қара нәсілді Біләлді де азаншылыққа қойған емес пе?! Өйткені, оның дауысы керемет болған.
– Қалай қорғанамыз? Қауіптің бетін қайтару жолында не істемек керек?
– Қазақ «ауырып ем іздегенше, ауырмайтын жол ізде» дейді. Біз қауіптің алдын алуымыз керек. Қазір Ата заңымызда да ел арасына іріткі салушыларға жаза қатаң. Ал жеке адам ретінде қарсы тұру үшін бойымызда ұлттық иммунитет мықты болуы керек. Сонда ғана біз өзімізді нық көрсетеміз. Ұлттық иммунитетті балаға ең әуелі отбасы береді. Қазақтың өзіне ғана тән даналығы мұндай қауіпке қорғаныс. Біз осыны ұмытпауымыз керек.
– Рақмет.
Әңгімелескен Дәулет Қырдан


