Бірнеше жыл бұрын облыста мал жайылымдық жер жетіспеушілігінен шаруалар біраз алаңдаушылық білдірген. Дәлірек айтсақ, мал басына жайылымдық жер сәйкес келмеді. Жайылымдық жер жоқ емес, бар. Бірақ бөгде біреудің атында. Ал оның малы жоқ. Малы бардың жайылатын жері жоқ. Осындай парадокс жер-жерде белең алды. Нақты қажеті болмаса да, «кейін керек боладымен» жер алып алғандар нысаналы мақсатына сай пайдаланбады. Нәтижесінде нақты мақсатпен пайдаланғысы келетіндерге ұлтарақтай жер бұйырмады. «Жер аманаты» жобасы осы келеңсіздікті жойып, кәсібінің нәпақасын теріп, нанын жеуді ойлаған талайдың алдындағы кесе көлденең кедергіні алып келеді. Өткен жылы бір ғана Сырдария ауданы бойынша ауыл шаруашылығы мақсатында алынып, пайдаланылмай жатқан 13 жер учаскесі қайтарылды. Жер көлемі – 9 720 гектар.
Сырдария аудандық ауыл шаруашылығы және жер қатынастары бөлімінің басшысы Бағлан Мейрамбекұлының айтуынша, мұнан бөлек те жалпы көлемі 260 гектар болатын 5 жер учаскесінің меншік иелері мен жер пайдаланушыларының ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскесін мақсатты пайдаланбауына сәйкес Қызылорда облысының жер ресурстарын басқару департаментіне ұсынылған. Департамент тарапынан меншік иелері мен жер пайдаланушыларына 1 (бір) жыл мерзімге нұсқама берілді. Бұл жерде үзілді-кесілді қайтарудан бұрын жер пайдаланушыға олқылықты жөндеуге уақыт та беріліп отыр.
– Биыл 3 айда 6450 гектар болатын 5 жер учаскесі қайтарылды. Сонымен қатар, қазіргі таңда 1437 гектар болатын 17 жер учаскесінің пайдалану жағдайына мониторинг, яғни зерделеу жұмыстары жүргізілуде. Нәтижесі бойынша пайдаланылмай жатқан жер учаскелеріне тиісті шаралар қабылдау мақсатында Қызылорда облысының жер ресурстарын басқару департаментіне ұсынылады. Дегенмен, «Жер аманаты» жобасына сәйкес алдағы уақытта пайдаланылмай жатқан жерлерді анықтап, мемлекет меншігіне қайтару бойынша тиісті жұмыс жалғасын таба бермек, – дейді Бағлан Мейрамбекұлы.
Сандық мәліметтерге жүгінсек, 2025 жылы ауданның қосалқы жер санатынан 14763 гектар болатын 63 жер учаскесі конкурсқа шығарылып, ауыл шаруашылығы айналымына 43 учаске 12481 га көлемде енгізілді. Оның ішінде, көлемі 1650 га қайтарылған жерлер есебінен айналымға алынған. Бұған қоса, 5 (бес) жыл мерзімге уақытша өтеусіз жер пайдалану құқығымен «шөп шабу үшін» көлемі – 600,0 га болатын 4 жер учаскесі ауыл шаруашылығы айналымына алынып, азаматтарға табысталды.
2022-2025 жылдары аудан бойынша жер учаскелерін ауыл шаруашылығы мақсатындағы жалпы көлемі 88,7 мың гектар (84 жер пайдаланушы мен меншік иелерінен) мемлекет меншігіне қайтарылып, осы күнге дейін айналымға 11,6 мың. гектар (19 учаске) жер учаскесі жеке және заңды тұлғаларға табысталды (13,2%).
Биылғы жоспар бойынша қайтарылған жер учаскелерін айналымға қосу мақсатында конкурсқа 77,1 мың. гектар жер учаскелерін шығару үшін жерге орналастыру жобаларын әзірлеуге бюджеттен 6 млн теңге бөлінсе, жер учаскелерінің топырақ түрлерімен балл бонитеттерін анықтау мақсатында жергілікті бюджеттен 3 млн теңгеге бюджеттік өтінім әзірленіп, ұсынылды.