«Көктемнің бір күні – жылға азық» дейді дана халқымыз. Жыл сайын өңірлер арасында егін шаруашылығынан көш бастайтын Сыр халқы биыл да Жер-Анадан несібесін теруге табан ет, маңдай терін салып жатыр. Биыл өңірде 185,8 мың гектарға ауыл шаруашылығы дақылдары егіледі деген болжам бар.
Осы күні шаруашылықтар егін егуге білек сыбана кірісіп кетті. Ауыл-аймақта ала таңнан бастап ауыр жүк көліктері соңынан ақ шаңды ертіп, алқапқа аттанып барады. Қолына күрегін ұстаған жұмысшылар әрбір дәнді қызғыштай қорып, алқаптың қорасын бітеуге кіріскеніне көп болды. Бүгінгі дерек бойынша негізі дақыл күрішті егу жұмыстары 16 сәуірде басталған. Қазіргі таңда 58 гектары егіліп, 26 гектары суға бастырылды.
– Алда әлі қызу жұмыс бар. Қолда бар дерекке сүйенсек, дәндi дақылдар – 89,7 мың гектарға, майлы дақылдар – 6,1 мың гектарға, малазықтық дақылдар – 73,2 мың гектарға, картоп, көкөнiс, бақша дақылдары 16,8 мың гектарға егіледі. Өткен жылмен салыстырғанда күріштің көлемі Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес 10,9 мың гектарға қысқарып, 70 мың гектарға орналастыру жоспарлануда. Ауыл шаруашылығы құрылымдары биылғы егіс үшін өткен жылдың күз айларында 4,5 мың гектар күздік бидай егуді және 50,4 мың гектар сүдігер айдауды қамтамасыз етті. Ерте егілетін дақылдардан бүгінгі күні 4812 гектар мақсары, 266 гектар жаздық арпа, 3199 гектар жаздық бидай, 19773 гектар жаңа жоңышқа, 237 гектар қант құмайы, 500 гектар судан шөбі егілді, – дейді облыстық ауыл шаруашылығы және жер қатынастары басқармасының бөлім басшысы Асылжан Жарылқасынов.
Елдегі іргелі шаруашылықтардың бірі – «Жаңажол» ЖШС төрағасы Орынбасар Төлеп күріштен басқа дақылдарды егіп болғанын жеткізді. Алдағы уақытта күріш дақылын егу басталмақ. Су үнемдеу мақсатында күріш дақылын азайтып та жатыр екен. Биыл мұндағы күріш алқабы 540 гектарға қысқарып, орнына жоңышқа, судан шөбі мен жүгері егуде.
– Қазір біз 825 гектар жерге жоңышқа, 633 гектарға суданка, 200 гектарға бидай ектік. Ал жүгері алқабының көлемі 85 гектарға жетті. Әртараптандыру дағдысын сақтап, жерді құнарландырып отырмыз. Оның үстіне, біздің шаруашылықтағы бақша дақылдарын егу дағдысы үзілмейді. Халыққа ең қажетті дақылдарды егіп, ел игілігіне еңбек ету – басты ұстанымымыз. Техника алаңы су жаңа «Class» үлкен тракторымен толықты. Оны шөп оратын құрылғысымен қосып алдық. Мұнан бөлек, дән себетін екі бірдей жаңа құрылғымыз да биыл қолға тиді. Онымен жоңышқаның шықпай қалған жерлеріне қайта дән себеміз, – дейді Орынбасар Төлеп.
Шаруашылық басшысының айтуынша, бүгінде егін егу науқанында ешқандай мәселе туындап жатқан жоқ. Салалық басқарманың берген мәліметіне сүйенсек, биылғы егіске 20,4 мың тонна күріш тұқымы құйылды. Сонымен қатар, 1570,9 тонна күріштен басқа дәнді дақылдар, 126,6 тонна майлы дақылдар, 301,6 тонна малазықтық дақылдар тұқымдары дайындалды.
– Сонымен қатар 467 (58%) тонна жаздық бидай, 56 (41%) тонна мақсары және 127,4 (46%) тонна жоңышқа тұқымы себу дәрежесіне жеткізілді. Бүгінгі күні күріш тұқымын себу дәрежесіне жеткізу жұмыстары жалғасуда. Ал егіске қажетті минералдық тыңайтқыштардың көлемі 65,6 мың тоннаға жетті. Осы күні аталған көлемнің 89,1% сатып алынды. Оған қоса, қажетті 85,4 мың литр гербицидтің 17,1 мың литрі (20,1%) сатып алынды. Әрине, мұндағы жұмыстың жүйелі жүруі үшін техниканың маңызы зор. Облыс бойынша 3975 ауыл шаруашылығы техникалары жөндеуден өтіп, сақадай сай тұр, – дейді басқарманың бөлім басшысы Асылжан Жарылқасынов.
Бүгінге дейін ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілері тарапынан егіс жұмыстарына қажетті 21,7 мың тонна көлемінде арзандатылған дизель отынына өтінім берілген. Оның ішінде көктемгі дала жұмыстарына 10,1 мың тонна болса, күзгі егін жинау жұмыстарына 11,6 мың тонна қаралған. Бекітілген кестеге сәйкес облысқа дизель отыны Шымкент мұнай өңдеу зауытынан жеткізіледі.
– Бүгінде бекітілген кестеге сәйкес ақпан, наурыз айларына бөлінген 4,7 мың тонна дизель отынының толық қаржысы төленіп, облысқа жеткізілуде. Сәуір айына бөлінген 455 тоннаға жергілікті жеткізуші операторлар мен ресурсұстаушылар арасында келісім-шартқа отыру жұмыстары жүргізілуде. Шаруашылықтарға таратылғаны – 1,8 мың тонна, – дейді А.Жарылқасынов.
«Елде болса, ерінге тиеді» деп, қолы қимылдағанның аузы да жыбырлайтынын ойға алған елдегілер науқанға жаппай жұмылуда. Асыраушы салада табандылық болғанда ғана елдің несібесі мол болатыны анық. Маңдайы күнге күйіп, табаны жерге тілінген еңбек адамдарының еңбегі жемісті болғай.
Дәулет ҚЫРДАН