«Ауыл аманаты» жобасы шаруаның қолын аузына жеткізіп, аузын аққа тигізуде. Бүгінде аталған жобаға қатысып, кәсібін жандандырып жүргендер жетерлік. Қызылорда облысының Арал ауданында да бұл жобаның белсенділігі байқалады. Ауданда екі жыл ішінде 1 млрд 107,3 млн теңгенің 178 жобасы қаржыландырылған.

Аудан тұрғыны Болат Алданиязов бағдарламаға қатысып, наубайхана ашты. Жеңілдетілген пайызбен алты миллион теңге несие алып, кәсібін бастады. Бүгінде ол елді нан өнімдерімен қамтамасыз етіп отыр. Өзінің «Лаура маркет» сауда нысаны арқылы тұтынушыға ұсынады. Бүгінде оның өнімін тұтынушылар қатары қалың.

– Жеңілдетілген пайызбен несие алған әрине жақсы. Қазір осы бағдарламаның игілігін көріп отырмыз. Екі ұлым – көмекшім. Отбасылық кәсіп етіп, іске қостық. Нан өндірісі – әрине, берекелі кәсіп. Қазақ нанды ерекше қадірлеген. Тіпті, бір кәсіптен пайда тапса, нанын жеп отырмын дейді. «Қазаның оттан түспесін» дегендей, пеш суымай тұрса, қандай ғанибет. Ойда түрлі жоспар бар. Мемлекеттік бағдарламалар елдің қолтығынан демеп тұр ғой. Халық үшін қабылданған шешімдер мен жобалардың игілігін көре берейік, – дейді Болат Алданиязұлы.

Аралдық Гүлсая Әбілдаева да жолдасы Сәбит Атақұлов екеуі пластик есік-терезе шығаратын отбасылық кәсіп ашты. Ол да өзгелер тәрізді мемлекеттік бағдарламалар жайлы зерттеп, «Ауыл аманатына» тоқтады. Бағдарлама қатысушысы ретінде құжаттарын даярлап, 9 млн 800 мың теңге көлемінде қаражатқа қол жеткізген. Осы күні ол кәсіптің жақсы жүріп жатқанын айтты.

– Бұл қаражатқа біз толық автоматтандырылған станоктар сатып алдық. Бұрын қолдап істегенде тапсырыс көп емес еді. Өйткені, ондай технология әріптестеріміздің әрбірінде бар. Енді автоматтандырылған құрылғыны алған соң тапсырыс та күшейді. Қазір жаңа құрылғымен жұмыс істеп келе жатқанымызға бір айдан асты. Көңілім толады. Екі адамды тұрақты жұмыспен қамтып отырмыз, – дейді кәсіпкер.

Гүлсая Әбілдаеваның айтуынша, қазір тапсырыс Қызылорда облысы аумағынан шығып, Ақтөбе облысының бірқатар аудандарынан да келеді. Ал оған үлгеру үшін кейде күндіз-түні жұмыс істеу керек болады. Гүлсая ондайға үйренген. Өйткені, жұмысың тұтынушының ойынан шығу керек деген ұстаныммен жоғары сапалы өнім шығарып келеді.

– Белгілі бір мекемеде жұмыс істесең, күнделікті сегіз сағат қой. Ал жеке кәсіпте тәулік бойы жұмыс істейсің. Айтылған уақытта, әрі сапалы етіп орындауың керек. Мұның қай-қайсысы да табандылықпен келетіні анық. Болашақта мұнан да басқа кәсіптерді қолға алығымыз келеді. Кәсіпте тоқтап қалуға болмайды. Даму керек. Ұстанымымыз да осындай, – дейді ол.

Бүгінде жарнаманың заманауи түрін меңгерген Гүлсая әлеуметтік желі арқылы кәсіптің шекарасын кеңейтіп келеді. Бағдарлама бойынша қарызды жапса, тағы да үлкен жобаларда бақ сынап көрмек. Бұған әрине, ерік-жігер керек.

– Кәсіпте төзімді болу керек. Барлық нәрсе ойдағыдай шыға бермейді. Қиындыққа шыдай алсаң ғана, сағың сынбайды. Қазір инстаграмм арқылы тұтынушыларды тауып, тапсырыс қабылдап жатырмыз. Болашақта мұнан әрі де даму жоспарда бар, – дейді Гүлсая Әбілдаева.

Қолыңнан іс келсе, өнеріңді де кәсіпке айналдыруға болады. Аралдық Қазыбек Кенжеқараев бұған дейін жұмсақ жиһаздарға екінші өмір сыйлап, қайта жаңғыртумен танылған. Ол енді жиһаз шығаратын кәсіпті қолға алыпты. Кереует дейсіз бе, ас үй жиһазы ма, жоқ әлде қонақ бөлменің қажеті ме – кез келгенін жасай береді. Таяуда ол «Ауыл аманаты» бағдарламасы арқылы 5 млн теңгеден астам қаражат алды. Бұл ақшаға қажетті құрал-жабдықтарды сатып алған.

– Өте салмақты құрылғы екен. Жап-жақсы. Кәсіпті енді бастадым. Қандай жиһаз қажет болса, сондайын шығарып беремін. Үлкені ме, кішісі ме, жоқ әлде жалпағы ма?! Қалаған өлшемде жұмыс істейміз. Бұйыртса, мұнан өзге де жобаларым бар. Менің ойымша, адам үнемі қозғалыста болуы керек. Тұрып қалғанды өмір де ұнатпайды. Сондықтан, алдағы уақытта осы кәсіпті жандандырып, мұнан өзге де жобаларға қатысқым келеді. Даму – өз қолыңда. Осы болады, тоқтайын дегенді мидан шығарып тастағанда ғана алға қадам басасың, – дейді ол.

Қазыбек Кенжеқараев кәсібін кеңейтіп, биіктерді бағындырғысы келеді. Ол үшін үлкен ғимарат салу қажеттілігі туып тұр. Өйткені, жиһазды бояу үшін сондай қажеттілік бар. Тіпті мұнан өзге жай ғана қарапайым жиһаз емес, өнерлеп, ерекшелеп жасайтын түрлерін де қолға алуды жөн көріп отыр.

– Жиһаздың бетін ойып, ою-өрнек салатын құрылғы бар. Бағасы 8 млн теңге тұрады. Ендігі жоспар сол құрылғыда болып тұр. Жасаған өнімің жұрттың бұйымынан ерекше болып тұруы керек. Әйтпесе, нарыққа ілесу қиын. Міне, көштің басына шығу үшін мен осы мақсатты алдыма қойып отырмын, – дейді кәсіпкер Қазыбек.

Тағы бір жоба жеңімпазы – тас төсеніштер шығаруды ұсынған Қайрат Табынбаев. Сексеуіл кентінде тұратын ол бүгінде қалыптары мен құрылғыларын алып, кәсіптің бел ортасына еніп кеткен. Бұрыннан тәжірибесі бар бесаспап азамат енді кәсіптің екінші деңгейіне өтуді ойлайды.

– Брусчатка шығаруда тәжірибе бар. Жұмыс та жүріп жатыр. Тапсырыс та жетерлік. Кәсіп ашуда мынадай ереже бар: елде жоқ өндірісті қолға алу. Байқап қарасақ, біздің ауылдағылар үй қабырғасын қаптайтын термпанельдерді көршілес Қазалы ауданынан әкеліп жатыр. Қарасаң, көз сүйсінеді. Қарапайым үйіңнің сыртын қалауыңша, қызылды-жасылды, кірпіш, үлкен кірпіш кейпінде адам танымастай өзгерте аласың. Тас төсенішті осы кәсіпке жалғағым келіп отыр. Әрі екеуі бір-біріне ұқсас, – дейді ол.

Ал тас төсеніштерге келсек, тұтынушылар жетерлік. Тапсырыс та ойдағыдай. Оның көлемін арттырып, ауқымды кеңейту керек. Тапсырыс берушінің талабын орындап, сапалы дүние жасап жүрген кәсіпкер «маған кәсіпті дамыту қиын емес, өйткені, сұраныс бар» деді. Талаптың тұлпарын мінген кәсіпкердің ынта-ықыласына риза болдық. Мемлекеттік бағдарламаны тиімді пайдаланып, кәсібін жан-жақты дамытып отырған ауыл азаматтарының әлі де талай биікті еңсереріне сенім кәміл. Кәсіп мақсатшылдықты, табандылықты, ерік-жігерді қажет етеді. Ол қасиет болмаса, кәсіптің дамуы қиын. Ал Қайрат Табынбаевтың бұл тұрғыда айы оңынан туып тұр.

– Арал ауданы бойынша 2023-2025 жылдар аралығы «Ауыл аманаты» бағдарламасымен – 1 млрд 107,3 млн теңгеге 178 жоба қаржылдандырылып, 201 жаңа жұмыс орны ашылды. Бұған қоса, 3 ауыл шаруашылығы өндірістік кооперативі құрылды. Сонымен қатар, 2025 жылдың желтоқсан айынан бастап бүгінгі күнге дейін «Ауыл аманаты» бағдарламасы бойынша 1 033,5 млн теңгеге 122 жоба ұсынылды. Оның ішінде, 72 жоба несие комитетінің отырысында қаралып, құны 303,3 млн теңге болатын 42 жоба мақұлданды, – дейді аудандық ауыл шаруашылығы мен жер қатынастары бөлімі Жәнібек Жұбанов.

Жәнібек Жарасұлының айтуынша, мақұлданған жобалардың қатарында өңдеу саласына қатысты 231,3 млн теңге тұратын 28 жоба бар. Ал мал шаруашылығына қатысты 6 жоба мақұлданды. Оның құны – 29,2 млн теңге. Сондай-ақ, 35 млн теңгенің 7 жобасы қызмет көрсету саласына қатысты болса, 7,8 млн теңге тұратын бір жоба егін шаруашылығына қатысты.

Айта кетейік, Арал ауданы бойынша алдағы уақытта 351,6 млн теңгеге қаралатын 36 жоба бар. Биыл қолдау тауып, жоба қатысушылары қаражат иеленіп жатса, кәсіп дереу басталғалы тұр.

Дәулет ҚЫРДАН